01 /تير/1386

آذربايجان دموکرات فرقه سينين ناشر افکاری

بئشينجی دؤور      27-جی نومره

فرقه رهبرلیگی آلتیندا یارانمیش اجتماعی تشکیلاتلارین فعالیتی

آذربایجان دموکرات فرقه سی آپاردیغی تشکیلاتی و ایدیالوژی ایشلرده داها چوخ کادرلارین حاضیرلانماسی اوچون اجتماعی ایشلره داها چوخ جوانلاری جلب ائتمه يه چالیشیردی. بئله کی ١٩٦٣– نجو ایلده کئچیریلن فرقه نین ٤ – نجو عموم رئسپوپلیکا کنفرانسیندان سونرا، حوزه لردن توتموش مرکزی کمیته یه قدر ٨٤٩ نفر آکتیو فرقه نین اجتماعی ایشلرینه جلب ائدیلمیشدیر.

آذربایجان دموکرات فرقه سی سیاسی مهاجرلر آراسیندا ایدیالوژی، تشکیلاتی و معیشت ساحه لری اوزره ایش آپاریردی. ١٩٦٠– نجی ایلده مرکزی کمیته نین تبلیغات شعبه سینین نزدینده جوانلار تشکیلاتی یاراديمیشدیر. جوانلار تشکیلاتی عالی مکتب، تخنیکوم، پئشه و اورتا مکتب لرده اوخویان یوخاری صینیف لرده تحصیل آلان گنجلرین آراسیندا ایشلر آپاریردیلار. جوانلارین فارس دیلینی اؤیره نمه لری اوچون، هم باکیدا و همده محلی تشکیلاتلاردا درنک لر یارانمیش، فارس دیلینی بیلن آداملار درس دئمه يه جلب ائدیلمیشدیر. درنک لری تأمین ائتمک اوچون فارس دیلی درسلیک لری نشر ائدیلمیشدیر. همده «آذربایجان» روزنامه سینده الیفبانی اؤیره نن لره کؤمک ائتمک اوچون یازی قایدالاری چاپ ائديليردی. عین زماندا جوانلارا ایرانین انقلابی تاریخ، جغرافیاسی و سایره حاقیندا اونلارین آراسیندا محاضیره لر اوخونموشدور.

ائله جه ده ١٩٦٤– نجو ایلین اوللرینده مرکزی کمیته نین تبلیغات شعبه سینین نزدینده قادینلار تشکیلاتی یارانمیشدیر. قادینلار تشکیلاتی، سیاسی مهاجرلرله عائله قورموش یئرلی قادینلار و اونلارین قیزلاری بو تشکیلاتدا اشتراک ائدیردیلر. قادینلار تشکیلاتی سیاسی مهاجر قادینلارین، سیاسی مهاجرلرین عائله سی اولان یئرلی قادینلارین آراسیندا سیاسی تعلیم – تربعه ایشلری آپاریر و گنج قیزلارا عرب الیفباسینی، فارس دیلینی اؤيرتمک، اونلارین اختصاص آلمالارینا کؤمک ائدیردیلر. بئله ليکه، ١٩٦٤ – ١٩٦٥ نجی ایللرده ٣٠٠ نفردن آرتیق سیاسی مهاجر عائله سینه منسوب اولان قادینلارین درزیلیک کورسلارینی قورتارمالارینا کؤمک ائتمیشلر. قادینلارین دنیا گوروشلرینی آرتیرماق مقصدیله دفعه لرله قادینلاردان سووئت اؤلکه سينين گؤرمه لی و تاریخی یئرلرینه ائکسکورسیالار تشکیل ائدیلمیشدیر.

دئمک اولارکی، هم جوانلار تشکیلاتی و همده قادینلار تشکیلاتی، خصوصیله گنجلر آراسیندا چوخ ثمره لی ایش آپاریلمیشلار. اونلارین تحصیل و اختصاص آلمالاری اوچون جلب اولونماسیندا فایدالی ایشلر آپاریلمیشدیر.

١٩٦٤- نجی ایلده مرکزی کمیته نین تبلیغات شعبه سینین نزدینده علمی کادرلار بؤلمه سی یارادیلمیشدیر. همین علمی بؤلمه، علمی ساحه ده گنجلرین آسپرانتورایا تئمالارین سچیلمه سینده، دئسیرتاتلارین، ساحه لر اوزره پروگرام تجربه سی وئریلمه سینده کؤمک ائدیردی. همده علمی کنفرانسلارین کئچیریلمه سینه، همین علمی کنفرانسلارین سندلرنین کتابچا حالیندا نشر ائدیلمه سینی تشکیل ائدیردی.

مرکزی کمیته نین تبلیغات شعبه سی طرفیندن بیر چوخ درنک لر یارانمیشدیر. همین درنک لرده سیاسی مهاجرلرین بین الخالق وضعیت، خصوصیله ایرانین داخلی و خارجی وضعیتینی اؤیره دن و ایضاح ائدن بؤلمه، معارف، منیموم سیاسی بلیک وئرن بؤلمه، یازیچیلار و سایره بؤلمه لر فعالیت ائتمیشدیر کی، اونلار سیاسی مهاجرلرین دنیا گؤروشلرینین آرتماسینا کؤمک ائتمیشدیر.

ایرانلا سووئت دولتی آراسیندا مناسبتلرین یاخشی لاشماسینا مانع اولان بهانه لر تاپیلماسین دئیه مهاجرتده آپاریلان تشکیلاتی، ایدیالوژی و معیشت ایشلری آذربایجان دموکرات فرقه سینین آدی ایله یوخ، ایرانلی سیاسی پناهنده لر جمعیتی آدی آلتیندا آپاریلماسی ضروریتی قارشیا چیخمیشدیر.

بونونلا علاقه دار ایرانلی سیاسی پناهنده لر جمعیتی نین یارانماسی میدانا چيخميشدی. همده یارانمیش بین الخالق شرایط و ایرانلا – سووئت اتفاقی آراسیندا مناسیبتلرین یاخشیلیغا دوغرو گئتمه سی، سیاسی مهاجرلرین حرمتله و شرطسیز وطنه قایتمالارینی تأمین ائتمک، یارانمیش علاقه لرین یاخشیلاشماسینا مانعه لر یاراتماماق اوچون ایرانلی سیاسی پناهنده لر جمعیتینین یارانماسی ضروریتی نی دوغورموشدور.

بو مسئله ایله علاقه دار آذربایجان دموکرات فرقه سینین مرکزی کمیته سینین اجرائیه هئیتی ایله حزب توده ایرانین مرکزی کمیته سینین اجرائیه هئیتی آراسیندا دفعه لرله مصلحت لشمه لر و مذاکیره لر اولموشدور. همین دانیشیقلار نتیجه سینده قراره گلمیشلر که، ایرانلی سیاسی پناهندلر جمعیتی یارانسین، سووئت اتفاقیندا یاشایان ایرانلی سیاسی مهاجرلرین اداره اولونماسی همین جمعیتین اختیارینا وئریلسین.

١٩٦٢ - نجی ایلده ایرانلا - سووه ت اتفاقی آراسیندا باغلانمیش مقاویله لر نتیجه سینده سووئت اتفاقی ایله ایران آراسیندا تجارت علاقه لری بیرینجی یئره چیخمیشدیر. بو مناسیبتلری داهادا درین لشدیرمک، انکشاف ائتدیرمک قارشیسیندا دوروردو. بو علاقه لردن استفاده ائدیلمه سی ایشی حزب توده ایرانین و اونون آذربایجان تشکیلاتی آذربایجان دموکرات فرقه سینین قارشیسیندا دوروردو. بورادا اساس وظیفه سیاسی مهاجرلرین حرمتله وطنه قایتمالاری ایشینی تأمین ائتمک ایدی.

١٩٦٦- نجی ایل یانوار آئینین ١٣ – ده ایرانلا سووئت اتفاقی آراسیندا بیر سیرا مهم اقتصادی علاقه لر حاقیندا سازیش لر ایمضاء ائدیلمیشدیر. همین سازیشلر ایله علاقه دار اصفهاندا دمیر اریتمه ذاوودونون تیکیلمه سی تبریز شهرینده ماشین قاییرما ذاوودونون تیکیلمه سی ایراندان سووئت اتفاقینا قاز کمرینین چکیلمه سی آراز چایی اوزرینده سو الکتریک استاسییاسینین سالینماسی، بیر چوخ یونگول صنایع مؤسیسه سی تیکیلمه سی حاققيندا مقاوله لر ایمضاء ائتمیشلر. همین مقاوله لر ایرانی اقتصادی چهتدن امپریالیزمین تاثیرینده ن خلاس ائده بیلردی.اونا گوره ده امپریالیزمین تجاوزکار و انقلابی قوه لره قارشی ایرانداکی رولونو آزادماق ایچون حزب توده ایران واونون آذربایجان تشکیلاتی آذربایجان دموکرات فرقه سینین مرکزی کمیته سیده بو ایشدن ثمره لی استفاده ائدیلمه سینی قارشییا قویموشدور. بودا ایرانلی سیاسی پناهنده لر جمعیتینین یارانماسی ایله حیاتا کئچیریله بیلیردی.

١٩٦٦ – نجی الین اوللریندن باشلایاراق ایرانلی سیاسی پناهنده لر جمیعتینین یارانماسی حاققیندا تدبیرلر گؤرولموشدور.

١٩٦٦ – نجی ایلین فورال آییندا پناهندلر جمعیتی تأسیس ائدیلمیشدیر. اونون بئش شعبه سی. مسکوا، آذربایجان، قازاغیستاندا ایکی شعبه سی و تاجیکستاندا شعبه لرین یارانماسی نظرده توتولموشدور.

مرکز ایسه مسکوادا اولمالییدی. آذربایجاندا ایرانلی سیاسی پناهندلر جمعیتینین آذربایجان شوراسی شعبه سی آدلاندیرمیشلار. آذربایجاندا جمعیتین بیرینجی صدری زین العابدین قیامی، ٢- نجی صدری خیامی قلی، ٣ – نجو صدری رحمانی ابولحسن و ١٩٩٠ – نجی ایلده کئچیریلن آذربایجان دموکرات فرقه سینین٩ – نجو کنفرانسینین قراری اساسیندا فرقه نین صدری امیرعلی لاهرودی، عین زماندا جمعیتین شوراسینین صدری اولموشدور.

ایرانلی سیاسی پناهنده لر جمعیتین مرکزی مسکوادا اولدوغو اوچون اورادا جهانشاهلو نصرالله جعمیتینین صدری تعیین اولونموشدور. جمعیتین بئش نفردن عبارت هیئت عضولری وار ایدی. لاکن سیاسی پناهندلرین اساسی حیصه سی آذربایجاندا یئرلشدی يی اوچون بورادا تأسیس کنفرانسیندا ١٣ نفردن عبارت هئیت عضولری صدرین ایکی نفر ابوذری حسین و اردبیلی لطفعلی کاتیب سئچیلمیشدیر. ائله جه ده آذربایجاندا سیاسی مهاجرلر یاشایان ١٨ – رایون و شهرلرده ایرانلی سیاسی پناهندلر جمعیتینین بخش شورالاری و اونلارین هیئتلری یارانمیشدیر. بونونلا علاقه دار بیرینجی نوبده هئیت عضولری بئش نفرلیک و سونرا ایکی نفرده بورايا علاوه ائتمکله ٧ نفر کامیسیا یارانمیشدیرکی ایرانلی سیاسی پناهندلر جمعیتینین اساسنامه سینی حاضیرلامیشلار.

کامسیا طرفیندن حاضیرلانمیش اساسنامه اتحاد شوروی ده یاشایان ایرانلی سیاسی پناهندلر جمعیتینین اساسنامه سی آدلانیردی.

ایرانلی سیاسی پناهندلر جمعیتی اؤزونون اساسنامه سینی آشاغیداکی ٧- بؤلمه ده تصديق ائتمیشدیر. عمومی وضعیت بورادا قید اولونوردوکی، اتحاد شوروی ده یاشایان ایرانلی سیاسی پناهندلر جمعیتی کؤنولولوک پرینسیپی اساسیندا تشکیل اولوب، اؤز ایشینده عضولرین تشبوثی و فعالیتلرینه آرخالانان اجتماعی مدنی بیر تشکیلاتدیر.

جمعیتین اساسنامه سی ٧- بألمه دن و ٤١ ماده دن و بعضی تبصیره لرده واردیر. اساسنامه کتابجا شکلینده چاپ اولوب سیاسی مهاجرلر آراسیندا یایلمیشدیر.

بورادا اساس مقصد سیاسی مهاجرلرین سووئت اتفاقی قانونلارینا حرمت ائتمه سی ایدی. جمعیتین اؤزونون دایره وی مأهورو وار ایدی. مأهورده اتحاد شوروی ده یاشایان پناهندلر جمعیتی یازیلمیشدیر. اورتاسیندا مدیره هئیتی قید اولونموشدور. جمعیت بلانکلی مکتوبلارینی موهورلرینی بوتون اداره لر قبول ایدیرلر.

لطفعلی اردبیلی ( فلکی)