اعلامیه
62 سال پیش در
چنین روزی با انتشار بیانیه 12 شهریور فرقه دمکرات
آذربایجان از لحاظ سازمانی پا به عرصه سیاست ایران نهاد.
این اعلامیه یک روز بعد از تسليم بلاقید و شرط ژاپن منتشر
شد.
بدین
ترتیب جنگ جهانی در اروپا و شرق دور خاتمه یافت. آرامش خاطر در
میان مردم جنگ زده بر قرار گردید. اما با پایان جنگ جهانی
مناطق گرم و انفجاری هنوز هم به همان وضع سابق باقی بود.
ایران
اولین منطقه ای بود که با آغاز جنگ جهانی و حضور
نیروهای متفقین ،دیکتاتوری 20 ساله رضا خانی
سرنگون شد. اما با خروج نیروهای متفقین از ایران احتمال
خطر احیای آن هنوز وجود داشت. بنابرین کشور شوروی که 27
میلیون شهروند خود را در راه تأمین آزادی و زندگی
آرام قربانی کرده بود، نمیتوانست وضع موجود در ایران را درک
ننماید و برای از بین بردن خطر احیای
دیکتاتوری و تبدیل ایران به پایگاه ضد شوروی
قدرتهای بزرگ بعد از جنگ که به صحنه سياسی ایران رخنه کرده
بودند، بی تفاوت بمانند.
در عین خال مردم
ایران نیز نمی خواستند از نو تحت ستم دیکتاتوری
قرار بگیرند. مردم ساده، پاکدل، آزادمنش ایران آمدگی کامل داشت
تا جان خود را برای استقرار دمکراسی و آزادی در کشور فدا
نماید. اما وضع موجود این امکان را برای دمکراتیزه کردند
سراسر ایران نمیداد، زیرا قدرت سیاسی همچنان در دست
حاکمان سنتی متمرکز بود و انگلیس استمعارگر پشت سر این قدرت
سیاسی ایستاده بود، آمریکای "دمکرات "
نیز با هراس از کمونيزم در کنار انگلیس قرار گرفته بود. بدین
جهت غیر از آذربایجان جای دیگری برای آغاز
نهضت دمکراتیک وجود نداشت و در عین حال مردم آذربایجان در
تاریخ ایران سنن انقلابی داشت. ستارخانها و
خیابانیها وارثین خود را داشتند تا در مرحله حساس جای
پای آنها را بگیرند. پیشه وری به مثابه وارث
انقلابی این رادمردان، پا به منصه ظهور گذاشت و در راس سازمان
ملی فرقه دمکرات آذربایجان قرار گرفت. او با حمایت معنوی
و سیاسی اتحاد شوروی نهضت دمکراتیک آذربایجان را
رهبری نمود. همکاری پیشه وری با اتحاد شوروی به
هیچوجه مغایر با موازین بین المللی نمود و
تاریخ 62 ساله خاورمیانه نشان داد که دول و ملل تحت ستم با حمایت
بین المللی حقانیت و موجودیت خود را حفظ و حراست
مینمایند. به ویژه که ملت خودآگاه آماده به فداکاری،
نمیتوانست از حمایت همه جانبه بین المللی استفاده نکند.
مردم آذربایجان
تحت رهبری پیشه وری لحظه را بدرستی درک کرده و دست به اقدام
قاطعانه زدند و تا در آذربایجان حکومت دمکراتیک خودمختار را سرکار
بیاورند. نیازی نیست که دستاوردهای عظیم
این حکومت را بر شماریم. درباره این حکومت در عرض 62 سال هزاران مقالات و صدها کتاب از
مواضع متعدد سیاسی نوشته شده و بعد از این هم نوشته خواهد شد و
این نیز اهمیت ویژه حکومت یکساله دمکراتیک
ملت آذربایجان را نشان میدهد.
جالب توجه است در عرض
بیست سال اخیر مردم آذربایجان در این راستا گامهای
بلندی برمیدارند و احیای دمکراسی دوران حکومت
ملی آذربایجان بعنوان ملهم زخم ستم ملی را با همین نسخه
مداوا نماید. انتشار کتاها و مقالات عدیده در مورد حکومت ملی و
دمکراتیک آذربایجان در سالهای اخیر به حدی
افزایش یافته که نشریات ضد فرقه ای را تحت سایه
قرار داد است. همه اینها نشانگر آن است که پیشه وری راه درست را
برگزید، راهی که اکنون به چراغ راه هزاران مبارز آذربایجان مبدل
شده است.
فرقه دمکرات آذربایجان
12 شهریور 1386